Makale Dizini

CevizköyKırklareli iline 41 km, Pınarhisar ilçesine 11 km uzaklıktadır. Köyün doğusunda Vize ilçesine bağlı Topçuköy batısında, Pınarhisar ilçesine bağlı Tozaklı köyü bulunur. Kuzeyde yine Vize ilçesinin bir köyü olan Doğanca köyü bulunur. Köyün güneyinde Pınarhisar ilçesine bağlı Sütlüce köyü , güneydoğusunda Lüleburgaz ilçesine bağlı Ahmetbey beldesi, güneybatıda yine Lüleburgaz ilçesine bağlı Ertuğrul köyü bulunur. Köy düz bir araziye sahiptir. Kırklareli ilinin en büyük ikinci arazisidir. Mülki hudutları içerinde 42 000 dönüm arazi bulunur. Yerleşim, koru, yol ve diğer köy malları haricinde 38 000 dönümden fazla ekilir dikilir araziye sahiptir. Üç farklı ilçenin toprağına sınırları vardır. Bağlı karayolları diğer ilçelere hatta İstanbul dahil Trakyada ki tüm illere kolayca ulaşım olanağı sağlar.

CevizköyCevizköy bilindiği kadarıyla İlk olarak Çongara ismiyle kurulana kadar pek kayıtlara girmemiş fakat Osmanlı kayıtlarından bulunabildiği kadarıyla bilgileri şöyledir.Osmanlı kayıtlarına göre Vize Sancağı'na Çorlu, Kırkkilise (Kırklareli), Hayrabolu, Birgos (Lüleburgaz), Saray, Pınarhisar, Silivri, Danişmend-i-Eski (Babaeski) nahiyeleri bağlıdır. Sancağın toplam 111 köyü vardır. Bu köylerden biri de Çongara Köyünün öncesinde 1600'lü yıllarda bir Kilisesi olan ve bir han yapısında yoldan geçen atlı ve yayalarca uğranılan dinlenme yeriyken 1727 li yıllarda bu hanın yanına yapılan iskanlarla Çongara köyü adını alarak Kırkkilise (Kırklareli) ye bağlı bir köy olmuştur.

Cevizköy18. yüzyılda Başbakanlık Arşivi iskan defterlerine göre 1719 ile 1752 yılları arasında Trakya'da üç sancak vardı. Gelibolu Sancağı, Paşa Sancağı (Edirne) ve Vize Sancağı. Bunlardan Vize Sancağı'na tabi kazalar şunlardı: Silivri, Ereğli, Çorlu, Birgos (Lüleburgaz); Baba-i Atik, (Babaeski) Hayrabolu, Kırkkilise (Kırklareli), Pınarhisar ve Saray. Özellikle Kırkkilise kazasına bir hayli yörük iskan edilmişti. Trakya'ya yapılan 190 iskandan %40'ı Kırkkilise'ye aitti. Mesela Kocahıdır, Karakaş, Karacaibrahim, isimli boybeylerine sahip olan bu yörük cemaatleri daha sonra bu şehirde kendi isimleri ile anılan mahallelerin temelini atmış oldular. Yine Kırkkilise'de ismi ilk akla gelen yörük köyleri, Armağan, Asılbeyli, İnece, Ahmet'çe vb.dir. Çongara köyü Bulgar halkı yanında Yörük halkı da iskan olmuş böylece Kırım Hanlığı yönetiminde etraf köylere usta işleri yapmışlardır. Giray Hanedanı zamanı ve Kırım'ın elden çıktığı 1783 tarihine, hatta biraz daha geç tarihlere kadar Giray'ların Trakya'da ikametleri devam etti.

CevizköyIII. Devlet Giray ikinci defa getirildiği Kırım Hanlığı görevinden ayrıldıktan (1777) sonra Vize Sancağının Saray kazasındaki çiftliğine gelerek burada ikamet etti ve dört sene sonra da bu kazada vefat etti (1781). Aynı şekilde III. Selim Giray üçüncü defa getirildiği Kırım Hanlığı tahtından ayrıldığında (1781) yine aynı Saray kazasındaki çiftliğine çekildi. Beş sene daha yaşadıktan sonra bu çiftlikte vefat etti (Ağustos 1786). Kırım elden çıktıktan sonra Osmanlı Devleti burasını geri almak için yine Kırım hanlarından faydalanma yoluna gitti.

Cevizköy1788'de Kırım'ın Kuban tarafından işgaline karar verildiğinde, bu yörede bulunan Tatarları Kırım'a ve Ruslar üzerine taarruz ettirmek için Vize Sancağında oturmakta olan Kırım hanzadelerinden Şahbaz Giray, Kuban Hanı tayin edildi. Buraya gelen Şahbaz Giray, Kırım şehzadeleri ile mirzalarını darıltıp her birinin ayrı bir tarafa çekilmesine sebep oldu. Bundan dolayı hakkında yapılan tahkikatın sabit olması üzerine hanlıktan azlolunarak yerine Özi'ye imdad etmek şartıyla Vize Sancağında ikamete memur edilen kardeşi Baht Giray, Kuban Han tayin edildi (Şubat 1789). Hem Şahbaz Güray hem de Baht Giray Ruslar ile yapılan savaşlarda şehit düştü.

CevizköyBu tarihlerden sonra Osmanlı Devleti'nin Kırımla bir ilişkisi kalmadığı için Vize'deki Kırım giraylarına da bir iş düşmedi. Ancak, aile bireyleri yine Vize'nin Çakıllı köyü ve Tekirdağ'a bağlı Saray kazasında yaşayışlarına devam ettiler. Bu gün bu ailenin nesli bu iki yerleşim yerinde ekserisi çiftçi olmak üzere yaşayışlarına devam etmektedirler.

XVIII. asır, göç olayları ve siyasi olaylar Trakya'da çalkantılı bir yaşam oluşmasına neden olmuştur. XIX. asır, diğer asırlara nazaran trakya için pek parlak geçmemiştir denilebilir. Asrın sonunda vuku bulan bir Rus işgali Trakya'yı olumsuz bir şekilde etkilemiştir. Osmanlı Devleti'nde 1831 yılında yapılan ilk nüfus sayımından sonra sancak sayısında bir eksilme olmuş ve bu sayı 11 den 6 ya düşmüştür. Bu altı sancak: Silistre (Paşa Sancağı), Niğbolu, Vidin, Çirmen, Vize, Kırkkilise'den ibarettir. Burada dikkati çeken husus vuku bulan yörük göçleriyle Kırkkilise'nin sancak haline gelişi ve Vize Sancağı'ndan ayrılışıdır. 1880'de "Muhtasar Coğrafya Risalesi"adlı ders kitabını yazan Selim Sabit Efendi'ye göre Vize Sancağı Silistre Eyaleti'ne bağlı idi. Bu sırada "eyaleti mümtaze"olan Bulgaristan'ın durumu büyük bir değişiklik gösterdi.

Vize 1877-1878 Osmanlı Rus savaşı sonunda elden çıktı. Fakat 13 Temmuz 1878'de imzalanan Berlin Antlaşmasına göre yine Osmanlı Devletine geri verildi. Osmanlı Devleti'nin İtalya ile Kuzey Afrika sahillerinde savaşa tutuşmasını fırsat bilen Balkan ülkeleri, 8.9.1912'de savaş ilan ettiler. Ancak bu büyük olayın tek sebebi yoktur. Bunun yanında Rusya'nın Balkanlar'da Slav birliği politikası izlemesi ve buna bağlı olarak bu bölgede Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ile Osmanlı Devleti'nin varlığını istememesi de önemli bir sebeptir. Yine Osmanlı'nın dahili hataları da Balkan ülkelerine savaş açma cesaretini vermiştir. Mesela, Balkan ülkelerinin kendi aralarında imzaladıkları 9 gizli antlaşmadan Osmanlı Hariciyesi'nin haberi olmamış ve devlet buna karşı gerekli önlemleri alamamıştır. Buna bağlı olarak bu sırada Balkan ülkelerine duyulan güven sebebi ile yetişkin, muharip ve savaş deneyimine sahip 120 tabur asker terhis edilmiş, bu hata da fırsat kollayan Balkan ülkelerine cesaret vermiştir.

Bu savaşlar esnasında Çongara köyünde olan mücadelede Bulgar çeteleri olan askerler Türk askerlerini pusuya düşürerek 85 askeri şehit etmişlerdir. Sonuçta iki safhada cereyan eden Balkan Savaşları'nın birinci kısmı tam bir felaket olmuş, 30.5.1913'te imzalanan Londra Anlaşması ile Osmanlı Devleti, Adriyatik sahillerinden Midye (Kıyıköy)-Enez hattına çekilmek zorunda kalmıştır. Londra Anlaşması, Osmanlı'nın son zamanlarda imzaladığı tarihin en ağır, en acı ve en utanç verici sözleşmelerinden birisi olmuştur. Bu anlaşma ile 167.312 kilometrekare toprak kaybedilmiş, 6.582.000 Türk nüfusu yád ellere terk edilmiştir. Hepsi de bin bir zahmetle alınan 7 eyalet (Selanik, Manastır, Kovası, İşkodra, Yanya, Girit ve Ege Adaları), 33 vilayet, 158 ilçe maalesef Balkan ülkelerine bırakılmıştır. II. Balkan Savaşı, 29.6.1913'te Makedonya pastasından istediği dilimi alamayan Bulgaristan'ın başlattığı bir savaş oldu.

Cevizköy İlkokuluBu devlet bir ay zarfında Romanya, Sırbistan ve Yunanistan'a karşı arka arkaya seri yenilgiler alınca Osmanlı'ya da bir fırsat doğdu. Osmanlı'nın orduları ileri harekáta geçerek günde 80 km'lik bir yürüyüş sonucu 21.7.1913'te Lüleburgaz ve Vize'yi, 22.7.1913'te de Edirne ve Kırklareli'ni geri aldı. İkinci safha (29.6./29.9.1913) kayıplarımızı azalttığımız ve yüzümüzün biraz güldüğü bir dönem oldu. 29.9.1913'te Bulgaristan ile imzalanan İstanbul Antlaşması sonucu olarak Edirne ve Kırklareli'nin alınması kesinlik kazandı.

Balkan Savaşları'nın Kırklareli Vilayeti için de büyük bir önemi vardır. Makedonya dağlarında, Edirne tabyalarında ve Arnavutluk sahillerinde cerayan eden savaşların yanında bu vilayetimizde de korkunç savaşlar olmuştur. 18.10.1912'de Tırnova hudut karakollarında başlayan öncü savaşları Kırklareli tabyalarında devam etmiş, taksit gereği buradan geri çekiliş yapılmış ve Lüleburgaz tren istasyonu ile Soğucakdere (Vize) arasındaki 45 km'lik hatta korkunç bir 6 gün savaşı yaşanmıştır. Başkumandan Nazım Paşa'nın emriyle ordu Çatalca'ya çekilince bu vilayetin arazisi Bulgaristan'ın eline düşmüş ve 8.5 ay süren bir Bulgar mezalimi kendini göstermiştir.

Bunun yanında Kırklareliler, II. Bakan Savaşı sonunda Edirne ile beraber bölgelerinin Londra Antlaşması hükümlerine göre tekrar Bulgaristan'a verilmesi baskılarına karşı direnmişler ve bu amaçla 22.8.1913'te şehir merkezinde bir miting düzenleyerek bu haksız durumu ellerinden geldiğince protesto etmişlerdir. Bu miting sonunda IV. Kolordu Kumandanı Korgeneral Ahmed Abuk Paşa'nın gözlerini yaşartan sahneler yaşanmıştır.

Balkan Savaşları'nda, Edirne'nin Şükrü Paşa'nın komutasında 5 ay süren şanlı müdafaası da büyük bir olaydır. Balkan savaşları süresince Trakya savaş alanı içerisinde kaldı ve epey zarar gördü. Vize 24 Nisan 1920'de ilan edilen San-Remo Konferansı kararlarına göre Yunanistan'a bırakıldı. Bu kararı protesto eden Trakya Paşaeli Müdafa-i Hukuk Cemiyeti bu konuda büyük gayretler gösterdi. Cemiyet bu konu ile ilgili olarak Vize'de de bir şube açtı. Yunanistan ilgili Konferans kararına göre 20 Temmuz1920'de Trakya harekatını başlattı. Arka arkaya yaptığı savaşların verdiği yorgunlukla Trakya'da görevli I. Kolordu bu devletin taarruzlarına fazla dayanamadı ve Bulgaristan'a çekilmeyi uygun gördü.

Cevizköy ŞehitlikBu yüzden Trakya Yunan işgaline maruz kaldı. Yaklaşık 2.5 yıl süren bu işgal döneminde Trakya çok sıkıntı çekti ve zulüm gördüler. Bu işgal dönemi 11 Ekim 1922'de imzalanan Mudanya Mütakeresi ile sona erdi. Mütakereye göre Doğu Trakya Bölgesi İtalyan yönetimine bırakılacaktı. Yine müttefiklerin kararı gereği İtalyanlar Ekim 1922'de Trakya'ya girecekler ve bir gün sonra da Yunanlılar Trakya'yı terk edeceklerdi. Ekim 1922'de Yunanlılar Trakya'yı tamamen İtalyan kuvvetlerine teslim ettiler. Antlaşma gereği Trakya 1 Kasım 1922'de Türk Jandarmasına teslim edildi. Bu tarihle beraber; Türk orduları bir daha çıkmamak üzere Trakya'daydılar. Congara köyü yeni Türk Cumhuriyetinin Kurulmasıyla yeni bir isim olarak köy arazisindeki Cevizlerinin çokluğu ile Cevizköy ismi uygun görülmüş olup bundan sonra kayıtlarda Cevizköy olarak yazılmış ve anılmıştır.

Bu bolümdeki bilgiler, Prof. Dr. Hüseyin SALMAN'ın araştırmaları sonucu yapılan yayınlardan derlenmiştir

Köyde yaşayanlar genel olarak asırlar boyu aynı bölgede yaşayanların torunlarıdır. Bu nedenle düğünler kız istemeler asker yollamalar tüm trakya adetlerine uygundur. Kırklareli ili eğitim bakımından ülkemizin okuma yazma oranı en yüksek illerindendir. Cevizköy de ilin genel durumuna uyum sağlamaktadır. Yemek kültürü yöre koşulları ve iklim şartlrına uygun olarak gelişmiştir. İçanadolu bölgesinde tereyağı Akdeniz ve Ege bölgesine Zeytinyağı kullanılırken bölge ülkenin ayçiçek ambarı olması nedeni ile yemeklerinde ayçiçek yağı ağırlıklı olarak kullanılır.

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır. Köy Vize, Lüleburgaz ve Pınarhisar ilçelerinin kesiştiği yerdedir. Her üç ilçeden çıkan yollar köyden geçerek D100 karayolu ve Edirne Kınalı otoyoluna bağlanır. Ayrıca Demirköy ve İğneada ilçelerinden de en kısa yoldan bu yollara ulaşmak mümkündür. Bir adet büyük piknik alanı ve çevredeki fabrikalar ekonomik anlamda köy halkına katkı sağlar.

2013 yılı nüfusu 875 kişidir.

Köyde ilköğretim okulu vardır. Okul pilot okuldur .Çevre köylerden gelen öğrenciler ilköğretim ikinci kademedeki eğitimlerini Cevizköy İlköğretim Okulunda sürdürürler. Köyün içme suyu şebekesi vardır. Kanalizasyon şebekesi mevcuttur. PTT şubesi yoktur ancak PTT acentesi vardır. Sağlık ocağı vardır , sağlık evi yoktur. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

Köyde spor aktiviteleri uygulanmaktadır. Cevizköyspor kulübü mevcuttur. Renkleri yeşil/beyaz'dan oluşmaktadır.

Sitemizde sizlere daha iyi hizmet sunulabilmesi için çerezler kullanılmaktadır. Hizmetlerimizi kullanarak çerez kullanımına izin vermiş olmaktasınız.
Daha fazla bilgi Kapat